Meme öz muayenesi: ayda bir, kendin için

Öz muayenenin amacı teşhis koymak değil — kendi normalini tanımak. Dokusunu bildiğinde, değişiklik olduğunda fark edersin.

Ne zaman

Ayda bir kez, âdetin bittikten birkaç gün sonra yap. O dönemde göğüsler en az hassas ve en az şiş olur. Âdet görmüyorsan ayın sabit bir gününü seç.

Nasıl

1. Bak. Aynanın karşısında kollar yanda, sonra havada, sonra eller belde. Simetri, cilt görünümü ve meme ucunun duruşuna bak.
2. Ayaktayken elle. Sabunlu elle duşta kolaylaşır. Parmak uçlarıyla, küçük daireler çizerek, hafif–orta–derin baskıyla tüm memeyi tara.
3. Uzanarak tekrarla. Sırt üstü uzan, muayene ettiğin tarafın kolunu başının altına koy. Doku yayılır, taraması kolaylaşır.
4. Koltuk altını unutma. Meme dokusu koltuk altına doğru uzanır; lenf bezleri de oradadır.

Neye dikkat

• Yeni ortaya çıkan, sert ve hareket etmeyen kitle
• Ciltte çöküntü, portakal kabuğu görünümü ya da kızarıklık
• Meme ucunda içe çekilme veya şekil değişikliği
• Kendiliğinden gelen akıntı, özellikle kanlı
• Tek tarafta, geçmeyen ağrı veya boyut değişikliği

Öz muayene taramanın yerine geçmez

Türkiye'de ulusal tarama programı 40–69 yaş arası kadınlara iki yılda bir mamografi öneriyor ve KETEM merkezlerinde ücretsiz. Ailende meme kanseri öyküsü varsa hekimin daha erken başlamanı isteyebilir.

Bulduğun her kitle kanser değildir — çoğu değildir. Ama karar vermek senin işin değil; muayene ettirmek yeterli.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; muayene, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetin varsa ya da bir şeyden emin değilsen bir kadın hastalıkları ve doğum hekimine başvur.